Administra tu Blog

¡Crea tu Blog Ya! Fácil y Gratis No veas la TV ¡Hazla!

A MIA TRAZA DE PENSAR

Archivo: Febrero 2008

25/02/2008 GMT 1

Zobre lah lenguah artifizialeh

chabi @ 18:32

Lah lenguah artífizialeh eh un mundo drento'e la linguíhtika d'inkreíble enbergaúra. Zi argien ze deikara a ehtudià ehte apazionante mundo ze daría kuenta'e l'inhente kantiá'e lenguah kreá pò prezonah, ke pué ke zólo lah able una o doh prezonah, pero ke zon d'una inkreíble komplikazión (argunah) i otrah tan zenziyah ke kerríamoh ke hueran '''lenguah internazionaleh'''.

Ehtah lenguah, puen tenè diberzoh motiboh pa zu krezión, pero'r kazo eh ke ze puen utilizà komo utilizamoh l'ingléh o'r franzéh en nuehtra bía diaria.

L'ehperanto, la lengua kreá pò Zamenhof en 1887, eh la máh konozía i la máh ehtendía.

''Esperanto estas tre facila lingvo''. (Ehperanto eh una lengua mui fázi).

Otrah lenguah konozía zon interlingua, ío (ido), lohban (lojban), loglan i demáh. Ai munxah máh ke lah puéh konozè zi lah buhkah pò Interné.

La berdá eh k'ar finá ai munxah lenguah artifizialeh, d'éhtah, lah ke z'an kreao pa' zè utilizá komo lenguah de komunikazión internazioná zon bahtanteh, i la dúa aún zige'n pie: ¿Kuá utilizamoh?

Lah lenguah ehtán pa' ke z'uzen pero, zi lah lenguah naturaleh ze moh mueren, ¿pò ké kreamoh tantah lenguah artifizialeh?

Ke k'ablante ze prokupe'e protehè zu lengua materna i ke tóh muh ehorzemoh en buhkà una lengua neutrá, fázi i internazioná.

21/02/2008 GMT 1

¿Fin'e la Wiki?

chabi @ 23:02

Aunke aora no aya munxo trabaho'n la Wiki, no ze dehkarta que poamoh zegì anyadiendo artíkuloh kon gran rapidéh. Loh andaluzeh tienen derexo a podè tenè un Wiki'n kondizioneh. L'aína'e la lengua andaluza zige'n zu kamino'e konzegì'r ohetibo prinzipá, ke eh poè tenè una ortografía pa' ehkribì una lengua ke z'ahkuxa'n tó'r paíh andalú.

Eh berdá ke la Wiki z'a kedao ehtanká y no poemoh permitì ke muera una lengua máh. No. L'andalú no morirá i tarde o temprano akabará ziendo ofiziá'n Andaluzía, en la tierra ande nazió. Pò fabò, ke tóh loh andaluzeh ke aman zu patria i zu lenga, ayúen en ehte proyehtoa tan importante para la lengua andaluza.

¡Biba Andaluzía libre!

20/02/2008 GMT 1

Wikia andalu

chabi @ 21:45

Dehpuéh d'un tiempo zin ehkribì akí, me doi kuenta'e l'importanzia ke tié pa' l'andalú l'Interné, porke moh aze fázi l'ehpanzión'e la lengua i la kreazión d'unah reglah ortográfikah.

L'andalú, eza lengua ke naide abla'e horma ofiziá, eza lengua k'a ehtao (i aún ehtá) oprimía i zin poè ehkribir-ze'e horma opfiziá. Luxemoh pò tenè una Wikipedia'n nuehtra lengua, en andalú, ke eh lo ke z'abla'n Andaluzía i no'r kahteyano.

La Wiki'n andalú ehtá aziendo ke poamoh bè una lengua biba, ke zirbe pa' informà a la hente'e zuzezoh k'okurren en la realiá. En la lengua d'Andaluzía.

La lengua andaluza tié un largo kamino pò rekorrè, pero no moh kanzaremoh d'andà, porke máh depriza o máh dehpazio, pero'r kamino z'anda, pò munxah piedrah k'aya'n er kamino.

¡Andaluzeh lebantaoh! Ke la pluma zea nueht ehpá, ke ehpreze loh berldaeroh zentimientoh der pueblo andalú, en la mehón lengua ke loh pué ehprezà: l'ANDALÚ.

07/02/2008 GMT 1

Loh mobimientoh zoberanihtah

chabi @ 22:26

Ahtuamente'n Ehpaña zo mu famozoh loh partíoh independentihtah i lah kuestioneh nazionalihtah ze plantean en munxah okazioneh. Eze eh er plano ahtuá'e la polítika ehpañola. Pero ehto no ze da zólo'n Uropa, yega inkluzo a loh Ehtaoh Uníoh. ¿No ze lo kren? Bean uhtéh mihmo kon zuh ohoh.

Poemoh enkontrà'r ''Partido Independentista Puertorriqueño'', er grupo ''Republic of Texas'' (Repúblika'e Tehah), ''Californian independence'' (Independenzia'e Kalifornia), ''Cascadia'', ''Christian Exodus'' (Ézodo krihtiano), ''Conch Republic'' (Repúblika'e la Konxa) i arguno k'otro máh.

Pero ai munxoh otroh mobimientoh zoberanihtah e independentihtah en tó'r mundo ke buhkan la libertá pa' zuh puebloh i nazioneh. Er nazionalihmo irlandéh, kebekéh, zirio, indonezio, koreano, turanihta, indú, pane-europeíhta o akeyoh ke kieren hormà la Gran Arbania, la Gran Ziria, la Gran Zerbia, la Gran Finlandia, la Gran Zomalia o la Gran Ungría. Er nazionalihmo ehtá a l'orden'er día'n tó'r mundo.

Pero, ¿pò ké ai nazionalihmo? ¿pò ké eza luxa ezazarbà pò la patria, la nazión, la kurtura propia...? Pò la globalizazión, ke kiere unifikà lah kurturah la Tierra'n l'ingléh. I no ze pué dehà ke mueran lah lenguah i kurturah de loh zereh umanoh, porke kuando muere una lengua, muere una horma'e kozebì l'uniberzo, er κόσμος, la bía...

Pò ezo ehtoh mobimientoh defienden la lengua i lah nazioneh.

Akí deho argunah direzioneh:

05/02/2008 GMT 1

Lo proyeuto Rosetta

chabi @ 20:21

Lo proyeuto Rosetta ye un proyeuto de la Long Now Foundation que quier recopilar todas las luengas autualment en perigro d'estinzión. Isto estarba la creyazión d'una nueba pietra Rosetta.

Se sape que de 7.000 luengas que se contaron á lo prenzipio de lo sieglo, la metad estarán amortatas á lo final de lo sieglo. 500 en 2 chenerazions. Bellos zientificos se'n pusioron d'acuerdo ta chunir los suyos conozimientos ta idear un proyeuto en lo mundo ta protecher todas istas luengas. Uno d'istos proyeutos ye la nueba pietra Rosetta.

04/02/2008 GMT 1

Es zaguers fablans d'as luengas

chabi @ 19:45

¿Qué persarbas tú, fablán de lo castellán, si bel diya te lebantas y beyes que yes lo zaguer fablán d'ista luenga? ¿No creyerías que toda la tuya cultura esmortezería y denguno s'acordarba d'era? ¿No plorarías? No sentirbas odio dica toz los que l'an feito esmortezer? Ixo ye lo que seguramén, piensan los fablans de las luengas menazadas. Porque, en España, bi-há luengas menazadas. Pero poca chen fa caso d'isto. Porque, seguramén, a denguna presona l'interesa saper que los fablans de l'aragonés son cada diyas menos, que lo estremño ye retrozediendo y que toda la cultura que teneba España, ye esmortezindo, poquet á poquet, dica plegar á l'unificazión lingüistica en bellas zonas de lo Estato.

Pero bi-há chen que no quier beyer isto. Son aquers que no fan caso de la cultura, de lo saper popular, de lo pueblo... Son aquers mui ''modernos'', que charran ''anglés, alemán'' pero no sapen que, en lo suyo país, bi-há luengas que los suyos anzaestros charroron. Pero ixo, no lo quieren saper.

Dixemos que s'amorte la nuestra cultura, y estaremos amortatos toz nusatros. Dixemos que s'amorten las luengas, y nusatros, á lo final, fablaremos anglés.

Seguramén denguna presona d'Europa conixca lo que ye la luenga elamita, la luenga lubita, la luenga tocaria... Porque son amortatas. ¿Estarán amortatos l'aragonés, l'asturiano, lo castúo u l'ozitano?

Ixo, depende de las presonas... Sólo nos queda fablar.

Archivo | ¡Crea tu Blog Ya! Fácil y Gratis